Perły z Muzeum – część 2

Czesław Sikorski, archeolog z Muzeum im. Jana Kasprowicza prowadzący ratownicze wykopaliska na Placu Obrońców Pokoju w Inowrocławiu, pochylił się nad wykopem. Cień kładący się w przesmyku przy teatrze utrudniał obserwację. Robotnik, w fioletowawym drelichu z charakterystyczna pieczęcią ZK na plecach, podał kilka zielonych krążków.

- Panie Heniu brawo! - archeolog przetarł jeden z krążków i dodał z uśmiechem. – Ma pan oko do monet. To krzyżacki brakteat, pięknie – prostując się zawołał. – Panie Bogdanie tutaj! Niech pan dołączy do pana Henia, zaczęła się prawdziwa archeologia, tutaj nie pospieszymy, instalacje muszą poczekać!

Ruszając dalej, odruchowo spojrzał na hałdę, pośród mieszaniny gruzu i ziemi dostrzegł kilkanaście białych kulek, wielkości główki szpilki. Podniósł pierwszą i aż przyklęknął. Na dłoni archeologa leżał maleńki koralik. - Perła – wyszeptał – Bogdan dawajcie sito, w tej hałdzie jest skarb!

To odkrycie archeologiczne na pl. Klasztornym mogło właśnie tak wyglądać. 53 perły o średnicach od 1,3 do 3,3 mm, datowane na późne średniowiecze, do warstwy pożarowej trafiły prawdopodobnie w czasie porządkowania kościoła Franciszkanów po krzyżackim najeździe w 1431 r. Pierwotnie stanowiły element haftu szaty liturgicznej.

W zbiorach katedry wawelskiej znajduje się tzw. racjonał królowej Jadwigi, wiązany z patronką Inowrocławia dar, który osobiście wyszywała, noszony przez biskupów krakowskich na barkach pas zdobiony jest złotą nicią, kamieniami i tysiącami pereł. Może właśnie z kolii królowej Jadwigi pochodzą i nasze perły? Skąd perły w średniowiecznej Polsce? Być może z Zatoki Perskiej, centrum ich pozyskiwania. Mogły być jednak odnalezione w wodach śląskich rzek, gdzie jeszcze do niedawna żyły skójki perłorodne, małże tworzące perły.

Czesław Sikorski - archeolog z Muzeum im. Jana Kasprowicza, badacz przeszłości Inowrocławia i Wenecji, odkrywca reliktów kościoła i klasztoru Franciszkanów w Inowrocławiu.

Bogdan Koczorowski - pracownik Muzeum im. Jana Kasprowicza, plastyk, fotografik i dokumentalista archeologiczny.

Pan Heniu - osadzony w Zakładzie Karnym w Inowrocławiu, członek ekipy pracowników fizycznych w czasie prac archeologicznych na Placu Obrońców Pokoju dzisiejszym Placu Klasztornym.

Cykl „Perły z Muzeum” jest elementem Roku Jana Kasprowicza w Powiecie Inowrocławskim.