Kasprowiczowskie zbiory Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu

Pod numerem pierwszym, a właściwie MKI-R-1, zainwentaryzowana została kartka z dwiema zwrotkami "Mojego świata", spisanymi ołówkiem ręką samego Jana. A dalej odnajdujemy rękopisy "Chwil", "Księgi ubogich", tłumaczenia z Eurypidesa i Maeterlincka, a nawet cykl wykładów uniwersyteckich O poezji XIX wieku. I wszystko skreślone ręką Kasprowicza. Podobnie jak listy i karty pocztowe. Wśród nich najwięcej adresowanych do żony Jadwigi (drugiej żony Poety). Niektóre z dedykowanymi jej wierszami (m.in. "Czem jesteś dla mnie" i "Na lodowcach Aletschu"). Nie jeden filokartysta z radością przyjąłby do kolekcji włoskie pocztówki Jana do Jadwigi. Wśród korespondencji zaskakują dwa listy z sierpnia 1892 r. W pierwszym poeta prosi o rękę Jadwigi jej ojca, Edwarda Gąsowskiego. W drugim otrzymuje pozytywną odpowiedź przyszłego teścia. Jakże inne czasy, jak inne obyczaje! W zbiorach muzeum przechowujemy tzw. kuferek Jadwigi, kryjący w swym zniszczonym wnętrzu narzeczeńskie listy Jadwigi do Jana. Wyjątkowe świadectwo miłości z końca XIX w. I telegramy ślubne, aż 36 sztuk.

Pośród muzealnych zbiorów, wypada przystanąć przy osobistych pamiątkach po Janie. Jego kożuszek i koszula, w których wielokrotnie był fotografowany, portfel i laska z monogramem, krawat i chusteczka to niemal relikwie. A są jeszcze wizytówki, z odręcznymi dopiskami, autorskie korekty bajek i  wykładów. I obrazek, widok Mysiej Wieży autorstwa Poety.

W zbiorach muzeum znajdują się liczne fotografie, w tym te najważniejsze, portrety matki Kasprowicza. Pamiątki po Marusi, ostatniej towarzyszce życia Poety. Szczególne znaczenie mają wizerunki Jana autorstwa współczesnych mu artystów Władysława Jarockiego (zięcia), Damazego Kotowskiego i ten najbardziej niesamowity, przedśmiertny, ostatni portret Kasprowicza namalowany przez Stanisława Ignacego Witkiewicza – Witkacego. A także najnowszy nabytek muzeum rysunek  Wilhelma Mitarskiego z 1902 r. Obok nich są działa Edwarda Haupta, Wita Płażewskiego, Tadeusza Małachowskiego, Henryka Czamana, Emilii Szarzyńskiej. I haftowany jedwabiem Kasprowicz na przedwojennym sztandarze poznańskich harcerzy, z narażeniem życia przechowywany w czasie ostatniej wojny.

Są jeszcze setki książek, pierwodruki, kolejne wydania, opracowania. Książki, książki, książki...

Tak bogate kasprowiczowskie dziedzictwo to przede wszystkim dary Anny Jarockiej, córki Poety, jej męża Władysława Jarockiego, Stanisława Helsztyńskiego badacza wielkich kujawskich literatów. To także zakupy. Efekt kilkudziesięciu lat pracy Muzeum i jego pracowników.

Jan Kasprowicz jest wyjątkowym polskim pisarzem, chyba jedynym którego biografią i twórczością zajmują się dwa muzea. Jedno w tatrzańskiej Harendzie, miejscu śmierci Poety, i drugie na Kujawach, miejscu jego narodzin. W gestii naszego Muzeum jest przecież dom w Szymborzu. Nie urodził się w nim Kasprowicz, ale w tym miejscu stała chata, gdzie przyszedł na świat. Dom jest od lat zamknięty, ale Starostwo Powiatowe w Inowrocławiu i Muzeum podejmują trud jego odnowienia i otwarcia! 

Który zatem z wymienionych powyżej muzealiów jest najcenniejszy. Każdy dokona pewnie własnego wyboru. Wszystkie zasygnalizowane obiekty czekają na Państwa przy ul. Solankowej 33. Nie wszystkie eksponowane, ale wszystkie dostępne (oczywiście pod pewnymi warunkami). Muzeum im. Jana Kasprowicza zaprasza.