Ku przestrodze - Mątwy 1666

13 lipca 1666 r. armia króla Jana Kazimierza, licząca od 17 do 21 tysięcy żołnierzy, pod dowództwem hetmanów Stanisława Rewery Potockiego, Jana Sobieskiego oraz Michała Kazimierza Paca, dogoniła pod Inowrocławiem wymykającą się armię rokoszan Jerzego Lubomirskiego, w sile 15- 16 tysięcy. Krwawe starcie rozegrało się na przeprawie przez Noteć.

Cała seria błędów doprowadziła do tragedii. Wojska królewskie pozbawione dowództwa, bowiem hetmani przeprawiali się na końcu, wpadły w panikę i zaczęły się wycofywać. W czasie bitwy i rzezi - niektóre trupy miały aż 40 cięć szablą - zginęło 4 tysiące ludzi.

Ich śmierć i tragedia mątewska przez dziesięciolecia wymagają godnego upamiętnienia. - Bitwa pod Mątwami była bratobójczym starciem, które na trwałe zapisało się w historii Polski. Nie możemy mówić o niej wyłącznie jako o wydarzeniu militarnym. To przede wszystkim bolesna lekcja historii - opowieść o wewnętrznym rozdarciu, o cenie podziałów i o konsekwencjach braku zgody w życiu wspólnoty – mówi Starosta Inowrocławski Wiesława Pawłowska.

Decyzję w tej sprawie podejmował Zarząd Powiatu Inowrocławskiego. Obelisk będzie miał formę płonącej, rozdartej flagi biało-czerwonej. Pomnik nie będzie wyłącznie wyrazem artystycznym, lecz trwałym znakiem pamięci o wydarzeniu ważnym dla lokalnej historii Kujaw i dla dziejów całej Polski.

Uroczystości zaplanowano na niedzielę, 12 lipca. Rozpocznie się ona o godz. 11.00 mszą świętą w kościele pw. Opatrzności Bożej, a w południe na Skwerze Pamięci Bitwy pod Mątwami w 1666 r. odbędzie się rekonstrukcja historyczna organizowana przez Miasto Inowrocław i odsłonięcie pomnika.

Powiat Inowrocławski zaplanował na ten dzień premierę okolicznościowej książki, w której opisane zostaną wydarzenia sprzed 360 lat oraz przedstawiona zostanie historia powstawania pomnika.

– Niech pomnik stanie się zachętą do refleksji nad ceną wewnętrznych podziałów, miejscem edukacji historycznej oraz świadectwem budowania wspólnoty opartej na pamięci i odpowiedzialności za dziedzictwo przeszłości – podkreśla Starosta Inowrocławski Wiesława Pawłowska.

Organizatorami wydarzenia są Powiat Inowrocławski i Muzeum im. Jana Kasprowicza, współorganizatorem – Miasto Inowrocław, a sponsorami: Ino Bank, Qemetica, Transpol, PHU Polak i D-Energia.

Od wtorku w mątewskim Starostwie Powiatowym można oglądać wystawę „Dzieje Marsa krwawego. Wojskowość pierwszej Rzeczypospolitej”. Zaprezentowano na niej sylwetki dawnych staropolskich żołnierzy (1569-1696) wraz z planszami opisującymi wojskowość dawnej Rzeczypospolitej oraz poszczególne postacie.

Są to hajduk gwardii królewskiej Stefana Batorego z lat 80. XVI wieku, postać lisowczyka, przedstawiciela jazdy lekkiej, z początku XVII wieku, postać pancernego, przedstawiciela jazdy średniozbrojnej z połowy XVII wieku oraz postacie husarzy z XVI i XVII wieku, w tym jeden wraz z rzędem husarskim i chorągwią. Wystawa będzie czynna do 12 lipca w godzinach otwarcia urzędu.