Odsłonięto Pomnik Bitwy pod Mątwami

Uroczystości zaczęły się od mszy świętej w kościele p.w. Opatrzności Bożej. Następnie kilkuset uczestników przeszło na skwer, gdzie w ostatnich dniach zainstalowano obelisk. W pochodzie szli także rekonstruktorzy reprezentujący środowiska odtwarzające tradycje wojskowe dawnej Rzeczypospolitej: Chorągiew Husarska Województwa Pomorskiego, Panteon Husarii w Opaleniu oraz Chorągiew Wojska Staropolskiego Ziemi Lubelskiej.

- Równo 360 lat temu pierwszą Rzeczpospolitą trawił ogień wojny domowej. Hetman polny koronny Jerzy Sebastian Lubomirski wypowiedział posłuszeństwo królowi polskiemu Janowi II Kazimierzowi. Był to efekt kłótni, dumy i arogancji ówczesnych elit politycznych oraz coraz większej polaryzacji społecznej. Wojna domowa zakończyła się tragicznie. Dokładnie w tym miejscu, w którym dzisiaj się zebraliśmy - w bitwie pod Mątwami, w roku 1666, rokoszanie Jerzego Lubomirskiego rozbili siły królewskie. Potem zaś, wiedzeni nienawiścią, zaczęli mordować jeńców - swoich własnych rodaków – nakreślał ówczesną sytuację narrator.

Przed głównym punktem uroczystości – odsłonięciem - zgromadzeni byli uczestnikami symbolicznego widowiska, które przypominało dramat tamtych wydarzeń i sens dzisiejszego upamiętnienia. W dawnej Rzeczypospolitej istniała ceremonia zwana z języka łacińskiego „pompa funebris”. Gdy umierał ktoś znaczny, w czasie pogrzebu organizowano mu wystawny barokowy spektakl - prezentowano należącą do zmarłego broń, jego herb, wreszcie łamano szablę na znak zakończenia ziemskiego żywota. Wśród zgromadzonych pojawiał się tzw. archimimus. Była to osoba odgrywająca rolę zmarłego, jego sobowtór. W trakcie ceremonii osoba ta upadała, symbolizując śmierć. Dzisiaj, upamiętniając bratobójczą Bitwę pod Mątwami, nawiązano do tego staropolskiego zwyczaju. Była tam scena łamania kopii, łamania szabli, aż wreszcie scena niszczenia orła. Archimimus zeskoczył z konia, podszedł do pomnika, a po słowach „Salvator!” upadł. Jego ciało przeniesiono na wóz i przykryto chorągwią.

Pomnik odsłonili Starosta Inowrocławski Wiesława Pawłowska i Prezydent Miasta Inowrocławia Arkadiusz Fajok. Wcześniej opis sytuacji historycznej nakreślił Członek Zarządu Powiatu i historyk Maciej Basiński, a o koncepcji pomnika opowiadał jego twórca, Andrzej Prokopiuk.

- Nie odsłaniamy tylko pomnika. Odsłaniamy pytanie, które historia postawiła każdemu z nas. Są wydarzenia, których nie wolno zapomnieć. Nie dlatego, że uczą nas, jak zwyciężać, ale dlatego, że uczą nas, jak wiele możemy utracić. Dwie monumentalne formy – biała i czerwona - są barwami naszej flagi, wyrastają z jednego fundamentu. Nie chciałem wyrzeźbić bitwy. Chciałem wyrzeźbić ranę, którą ta bitwa pozostawiła w pamięci narodu – mówił Andrzej Prokopiuk.

W uroczystości wzięli udział także m.in. Przewodniczący Rady Powiatu Marek Knop, Wicestarosta Henryk Procek i Członek Zarządu Powiatu Wojciech Gerus, Przewodnicząca Rady Miejskiej Ewa Podogrodzka, a także samorządowcy z terenu Powiatu Inowrocławskiego, radni powiatowi i miejscy, duchowni, przedstawicieli służb mundurowych, związków zawodowych, firm i instytucji działających na terenie Powiatu Inowrocławskiego.

Organizatorami wydarzenia były Powiat Inowrocławski i Muzeum im. Jana Kasprowicza, współorganizatorem – Miasto Inowrocław, a sponsorami: Ino Bank, Qemetica, Transpol, PHU Polak i D-Energia.